Schrijfwijze: komma of en? Maar of want?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: komma of en? Maar of want?

Een oude regel in de Nederlandse taal is dat er achter een komma geen en kan komen. De komma staat voor een pauze, maar zinnen waarin en voorkomt, kennen geen pauze. Toch is bij het schrijven een komma soms gewenst omdat de zinnen te lang worden. Dit is dus niet perse fout. Beter is het echter om er gewoon twee zinnen van te maken: ... koerssprong gemaakt. Chris MacDonald gaat... 

Maar of want?

Maar en want volgen wanneer de uitleg van de hoofdzin voorafgaat aan de hoofdzin. Het is dan wel belangrijk om de juiste te kiezen. In dit voorbeeld wordt gesteld dat er teveel eiwitpoeder wordt gebruikt omdat een mens zoveel eiwit niet nodig hebt. ...we onszelf overscheppen, want al dat eiwitpoeder hebben we eigenlijk toch niet nodig? 

Schrijfwijze: ondersteunt of ondersteund? In of op?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: ondersteunt of ondersteund? In of op?

Voltooid deelwoorden die gelijk zijn aan de verledentijdsvorm zijn altijd lastig te onderscheiden. Dat geldt bijvoorbeeld voor ondersteund. Wanneer je echter op dit moment iemand ondersteunt, dan schrijf je dit natuurlijk gewoon in de tegenwoordige tijd, met een t.

In of op?

Ben je in of op Hawaï geboren. Omdat Hawaï een eiland is, denk je misschien dat het altijd op moet zijn. Er zijn echter ook mogelijkheden om in te gebruiken. Als het in de staat Hawaï betreft bijvoorbeeld, zoals hier het geval is. Dan mag in dus gewoon blijven staan. Deze is dus goed. 

Schrijfwijze: jou of jouw? Laag of klein prijskaartje?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: jou of jouw? Laag of klein prijskaartje?

Is het jou of jouw? Wanneer het een persoonlijk voornaamwoord is, dus het verwijst naar een mens, dan is het jou. Is het een bezittelijk voornaamwoord, dus het verwijst naar iets wat van jou is, dan is het jouw. In dit voorbeeld (dat in het boek bewust zo is geciteerd en dus niet verkeerd is gedaan door de auteur) staat het dus verkeerd. Het is jouw werk, want het werk is van jou.

Laag of klein prijskaartje?

Als de prijs laag is, spreek je dan ook over een laag prijskaartje? Het kaartje hangt waarschijnlijk niet net boven de grond. Beter is het dus om te spreken van een klein prijskaartje. Het bedrag dat erop komt te staan is immers ook niet groot, dus hoeft het kaartje ook niet zo groot te zijn. Nog beter is om gewoon over een lage prijs te spreken. 

Schrijwijze: gebruik maken of gebruikmaken? Veelbelovendst of meest veelbelovend

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: gebruik maken of gebruikmaken? Veelbelovendst of meest veelbelovend?

Vroeger werd gebruikmaken los van elkaar geschreven. Sinds de jaren '90 van de twintigste eeuw is het echter gebruikelijk om de combinatie aaneengesloten te schrijven. Het is dus gebruikmaken. De uitzondering daarop is een ontkenning. Het is dus wel gebruikmaken, maar ook geen gebruik maken.

Veelbelovendst of meest veelbelovend?

Veelbelovendst is de overtreffende trap van veel belovend. Vaak zie je meest veelbelovend hiervoor gebruikt worden. Beide vormen zijn goed. De voorkeur gaat vaak uit naar de meest directe of kortste. In dat geval is veelbelovendst dus gewoon goed om te gebruiken.

Schrijfwijze: berekend of berekent? Grootste of meest bevolkte?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: berekend of berekent? Grootste of meest bevolkte?

Doordat het voltooid deelwoord ook altijd met bijvoorbeeld ge- of be- begint, kan het lastig zijn om werkwoorden in tegenwoordige tijd die hiermee beginnen op juiste wijze te spellen. De software berekent het op dit moment. Een goede manier om dit te bepalen, is door te bekijken of heeft erbij wordt gebruikt. Hier is berekent dus de juiste wijze.

Grootste of meest bevolkte?

Het bevolkingsaantal zegt niets over hoe groot een land is. Het zegt alleen iets over hoeveel mensen er wonen. China heeft een oppervlakte van bijna 9,6 miljoen vierkante kilometer. India heeft een oppervlakte van bijna 3,3 miljoen vierkante kilometer. Dit staat los van het aantal inwoners. China zal altijd het grotere land blijven. Overigens is Rusland met bijna 17,1 miljoen vierkante kilometer het grootste land ter wereld. Er wonen echter iets meer dan 143 miljoen mensen, dit is ongeveer 10 procent van de aantallen van China en India.

Schrijfwijze: is-ie of is'ie? Er vanuit, ervan uit of ervanuit?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: is-ie of is'ie? Er vanuit, ervan uit of ervanuit?

In spreektaal is is hij al vele jaren verbasterd tot is ie. Alleen is dan de vraag hoe je dit op juiste wijze schrijft. Het voorbeeld hieronder geeft de goede wijze aan. Waar veel mensen denken dat het om is 'ie haat, is juist is-ie de goede wijze van schrijven.

Er vanuit, ervan uit of ervanuit?

Er vanuit, ervan uit en ervanuit hebben allemaal hun eigen plek in de Nederlandse taal. Het is daarom belangrijk om naar de context te kijken. In dit geval gaat het om ergens van uitgaan. Dat betekent dus ook dat uit en van los van elkaar staan. Waardoor ... Chris MacDonald gaat ervan uit... de juiste schrijfwijze is. 

Schrijfwijze: meerdere zinnen? Uit lopen of uitlopen?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: meerdere zinnen? Uit lopen of uitlopen?

Lange zinnen maken is vaak een recept voor problemen. Het leidt bijvoorbeeld tot onduidelijkheden. Gaat Van Nieuwkerk het nieuwe programma maken op de zondagavond ná de rel? Het is vaak beter om de zinnen kort te houden. De presentator heeft de overstap gemaakt naar RTL. Hij gaat er een muziekprogramma maken na de zondagavond. De overstap maakte hij na de rel over zijn vermeende grensoverschrijdende gedrag achter de schermen bij de talkshow DWDD.

Uit lopen of uitlopen?

Uitlopen heeft meerdere betekenissen. Dit kan dus tot verwarring over het gebruik van een spatie of niet leiden. Daarom is het altijd slim om ook synoniemen te bekijken. In dit geval uitmonden of uitdraaien. Allemaal aaneengeschreven woorden. Een gesprek kan dus alsnog nergens op uitlopen, zoals in dit voorbeeld.