Schrijfwijze: gestresst of gestrest? Daartussendoor of daar tussendoor?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: gestresst of gestrest? Daartussendoor of daar tussendoor?

Woorden die uit een andere taal zijn geadopteerd zorgen vrijwel altijd voor problemen bij de vervoegingen. Stress als werkwoord gebruiken betekent dat je uitgaat van de stam stress, met één s dus. Het voltooid deelwoord is daarom dus ook gestrest. 

Daartussendoor of daar tussendoor?

Daartussendoor als één woord schrijven ziet er misschien wat raar uit. Ook kan het lastig zijn voor mensen die wat meer moeite hebben met lezen om zulke lange woorden te verwerken. Toch is het wel juist. Daar tussendoor met een spatie ertussen is overigens niet fout. Aan elkaar schrijven wat aan elkaar kan heeft wel de voorkeur,

Schrijfwijze: aantal komen of komt? Functioneerde of functioneerden we?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: aantal komen of komt? Functioneerde of functioneerden we?

Vandaag twee voorbeelden van enkelvoud- en meervoudvormen die fout gaan. In het eerste geval de meervoudvorm komen. Vaak wordt dit zo geschreven omdat gedacht wordt dat naar het meervoud rode wijnen wordt verwezen. Het is echter zo dat het hier gaat om een aantal wat een enkelvoudvorm is. Juist is dus: een aantal uitstekende rode wijnen vandaan komt.

Functioneerde of functioneerden we?

In dit voorbeeld is het precies andersom. Functioneerde hoort niet bij gezin, maar bij we. Gezin is enkelvoud, maar we is meervoud. Juist zou dus zijn: als gezin functioneerden we.

Schrijfwijze: opkomt dagen of komt opdagen? Zoveel of meer?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: opkomt dagen of komt opdagen? Zoveel of meer?

Opkomen is een bestaand woord, zoals ook opdagen dat is. Dat bij samenstellingen daarom wel eens fouten worden gemaakt is niet zo vreemd. Omdat op in dit geval bij dagen hoort, moet hier eigenlijk komt opdagen staan. Natuurlijk kan je de samenstelling opdagen ook uit elkaar halen. Dit zorgt echter niet voor de samenstelling opkomen. Het wordt dan: op komt dagen.

Zoveel of meer?

Je gebruikt als wanneer iets gelijk is aan elkaar. Je gebruikt dan wanneer er een verschil is, dus meer of minder. Wanneer twee keer zoveel gebruikt, dan lijkt zoveel te zeggen dat het gelijk is. Het is echter het dubbele, namelijk twee keer zoveel. Dat is dus veel meer. Om verwarring te voorkomen is dit dus ook beter: twee keer meer volgers op X dan... Zo weet je zeker dat je goed zit. Natuurlijk kan twee keer zoveel volgers als, ook worden gebruikt.

Schrijfwijze: opzoek of op zoek? Oekraïens of Oekraiens?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: verandert of veranderd? Feyenoord of de competitie?

Het verschil tussen opzoek, van iets opzoeken, en op zoek, van op zoek zijn naar iets, is lastig te onderscheiden. In dit geval is de UEFA op zoek naar iets, namelijk een andere speelstad. Op zoek met een spatie is dus de juiste vorm.

Oekraïens of Oekraiens?

In dit voorbeeld is een woord vergeten, na internationaal. Dit is echter een onzorgvuldigheid en niet de 'fout' die we bespreken. We schrijven Oekraïens met een accent op de ï. Dat doen we om aan te geven dat de bij de uitspraak van het woord niet de a en de i, maar de i en de e bij elkaar horen. Oekraïens is dus juist.

Schrijfwijze: lijden of leiden? In of op?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: lijden of leiden? In of op?

Het verschil tussen lijden en leiden is voor velen onduidelijk. Zoals ook te zien is in dit voorbeeld. Lijden betekent ondervinden. Je hebt er last van, zoals in dit geval de nekklachten. Daarom is het ook niet vreemd dat in dit voorbeeld deze fout gemaakt wordt. Wat echter bedoeld wordt, is dat van het één het ander komt. Er ontstaat te veel spanning in de monnikskapspier en dit leidt tot nekklachten. Leiden is hier dus de juiste vorm.

In of op?

De Bahama's vormen een eilandengroep voor de kuststroken van Miami en Cuba. Daarom zou je geneigd zijn dat je op de Bahama's woont. De Bahama's is echter ook de naam van het land. Zoals in dit voorbeeld is geschreven op het eiland... in de Bahama's is dus juist. Wel is natuurlijk de veramerikanisering van Bahamas, zonder apostrof, fout in het Nederlands.

Schrijfwijze: die of dat dieet? Tournee of toernee?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: die of dat dieet? Tournee of toernee?

Als het gaat om betrekkelijk voornaamwoorden zoals die en dat, is het altijd belangrijk om goed te bekijken op welk woord ze betrekking hebben. In dit geval heeft die betrekking op een vrij extreem dieet. Zet je ze achter elkaar, dan ontdek je dat je schrijft: een vrij extreem dieet dat iedereen eenvoudig... Wanneer je het als betrekkelijk voornaamwoord met enkele woorden ertussen gebruikt, verandert dit niet. Die moet hier dus dat zijn.

Tournee of toernee?

Artiesten kondigen vaak een tour aan. Is het daarmee ook een tournee? Wanneer we kijken naar wat in Nederland geldt, dan blijkt dat beide opties toegestaan zijn. Wel is het zo dat tekstverwerkers zoals Word en Wordpress toernee vaak als fout markeren. Tournee is iets gangbaarder. Dit voorbeeld is dus goed.

Schrijfwijze: stook of stak? Uitten of uiten?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: stook of stak? Uitten of uiten?

Sommige dingen zijn gewoon ronduit fout. De verleden tijd van steek is stak, niet stook. Stoken is het verbranden van brandhout in een kachel.

Uitten of uiten?

In dit voorbeeld zien we hoe de tegenwoordige tijd en verleden tijd door elkaar gebruikt worden. Waar de hele zin in tegenwoordige tijd staat, wordt voor uiten ineens de verleden tijd gebruikt. Dit zijn fouten die te voorkomen zijn bij nalezen. Uiten, met één t, is hier juist.