Schrijfwijze: rende of renden? Te lange zinnen?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: rende of renden? Te lange zinnen?

In een tweet van een RTL-journalist werd een klassieke enkelvoud-meervoudfout gemaakt. De meervouds-n is vaak bijna stil wanneer we spreken. We slikken hem in en je hoort hem niet. Dat kan zijn weerslag hebben op onze schrijftaal. Wanneer we het over collega's hebben, meerdere dus, dan moeten we gewoon in de meervoudsvorm werken. Renden dus.

Te lange zinnen?

In een blog met tips voor freelancers stond een wel heel lange zin. Als zinnen langer worden worden ze vaak onleesbaar. In dit voorbeeld is dat goed te zien. Het weglaten van overbodige woorden kan veel goeds doen. 

Denk er bijvoorbeeld over na of het noemen van goede voornemens echt een toevoeging is aan datgene wat je wilt zeggen. Denk aan een zin als: Je moet vandaag productief zijn maar je hebt toch slecht geslapen? Hiermee schrap je vijf woorden, een derde van de originele zin, en voorkom je dat je tekst een speurtocht wordt.

Schrijfwijze: overbodig lanceren? Vijftal of vijf?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: overbodig lanceren? Vijftal of vijf?

Op de website van Bright vonden we een mooi voorbeeld van overbodig gebruik van woorden. De journalist sprak namelijk over het laten landen van een gelanceerde raket. Op zich niets vreemds. Ware het niet dat een raket altijd eerst gelanceerd moet worden voordat je hem kunt laten landen. Het woord lanceren kan hier moeiteloos achterwege gelaten worden.

Vijftal of vijf?

Van een groot fanblog van voetbalvereniging Feyenoord werd het volgende voorbeeld geplukt. 

Het achtervoegsel -tal wordt vaak gebruik om een tekst een deftigere lading te geven. Schrijftaal en deftigheid worden vaak met elkaar geassocieerd. Toch is het gebruik van -tal niet altijd aan te raden. Een vijftal kan alles van 5,0 tot en met 5,9999... (tot in het oneindige) zijn. Omdat we het hier over jeugdspelers hebben, en dus over mensen, weten we dat het vijf hele eenheden zijn. Mensen zijn namelijk altijd per 1 te rekenen, een half mens, een kwart mens of 5,45 mensen bestaan simpelweg niet.

Schrijfwijze: Istanbul of Istanboel? Guru of goeroe?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: Istanbul of Istanboel? Guru of goeroe?

Steeds vaker zien we steden in het buitenland volgens de 'originele' schrijfwijze in teksten opgenomen worden. Dat betekent dat we de namen niet langer vernederlandsen zoals gebruikelijk was. In dit voorbeeld van Teletekst zien we bijvoorbeeld Istanbul in plaats van Istanboel. In de Nederlandse taal worden beide schrijfwijzen goedgekeurd.

Guru of goeroe?

In een vactureomschrijving op Indeed.nl werd gevraagd om een Guru. Dit is een veel voorkomende fout bij woorden die in een andere taal dan het Nederlands hetzelfde klinken, men is dan geneigd te denken dat de schrijfwijze ook hetzelfde is. Toch is de Engelse guru in het Nederlands gewoon een goeroe. 

Schrijfwijze: met name of met namen? Fulltime zakenman of fulltimezakenman?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: met name of met namen? Fulltime zakenman of fulltimezakenman?

In het boek Nederland in twaalf moorden, geschreven door Jan Blokker en zijn twee zonen viel de spelling met namen op. Het woord name is afgeleid van het woord naam. De meervouds -n moet dus altijd achterwege gelaten worden. Ook wanneer het over personen gaat.

Fulltime zakenman of fulltimezakenman?

In hetzelfde boek werd gesproken over een fulltimezakenman. Dit wekt de suggestie dat de man in fulltimezaken handelt. In werkelijkheid is hij natuurlijk als zakenman fulltime bezig met zakendoen. Dit is een voorbeeld van te veel willen samenvoegen, een gevolg van de Nederlandse regel dat samenvoegen indien mogelijk altijd de voorkeur krijgt.

Schrijfwijze: en, ja of nee? Voor, ja of nee?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: en, ja of nee? Voor, ja of nee?

Schrijven is schrappen. Het is één van de belangrijkste regels waar mensen die met schrijven hun inkomen verdienen zich aan houden. In het volgende voorbeeeld, gezien op Bright.nl, zien we hier een goed voorbeeld van. Het voegwoord 'en' dat hier aan het begin van de zin staat is eigenlijk overbodig geworden doordat het een begin is. Was de punt weggelaten en waren de twee zinnen daadwerkelijk aan elkaar gevoegd, dan had het woord een functie. En als eerste woord van een zin is zelden echt nodig.

Voor, ja of nee?

Ook van Bright.nl komt het voorbeeld over het ervaren van gewichteloosheid. Dit zou men in de toekomst enkele minuten kunnen doen. Al vond de auteur van het artikel dat het 'voor enkele minuten' kon. Voor is hier overbodig. Probeer altijd de kortste manier om je boodschap weer te geven te kiezen, zonder daarbij in vaagheden te vervallen.

Schrijfwijze: komma gebruiken? Maar of echter?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: komma gebruiken? Maar of echter?

Dat de Nederlandse taal verwarrend kan zijn heeft veel te maken met het feit dat op vrijwel elke taalregel uitzonderingen of onderscheid kan worden gemaakt. Bijvoorbeeld de regel van de komma tussen bijvoegelijke naamwoorden. Die gebruik je alleen wanneer de betreffende woorden even veel waard zijn voor het zelfstandig naamwoord. In dit voorbeeld uit een werkopdracht zien we dat iemand op zoek is naar sterke, korte teksten.

Je kunt makkelijk ontdekken of de komma gebruikt moet worden door de bijvoegelijk naamwoorden in gedachte om te draaien. Betekent de zin dan nog hetzelfde, dan komt er een komma. In dit geval kun je ook van korte, sterke teksten spreken.

Maar of echter?

In twee artikelen die nagenoeg tegelijk verschenen op DeCorrespondent.nl viel het gebruk van 'maar' aan het begin van de zin wordt gebruikt. De discussie of dit mooi is of niet woedt al heel lang en zal voorlopig nog wel gevoerd blijven worden. Wil je dit voorkomen, gebruik dan in veel gevallen het woord echter.

In voorbeeld 1: De gesprekken zijn echter...

In voorbeeld 2: Er zijn echter...

Schrijfwijze: ervan uit of er vanuit? Zuid Amerika of Zuid-Amerika?

Taal mag dan een dynamisch iets zijn, sommige schrijfwijzen zijn gewoon fout. Andere zijn verschrikkelijk lelijk. In de serie Schrijfwijze neem ik zo nu en dan een aantal foute woorden en zinnen onder de loep die mij opvallen. Vandaag: ervan uit of er vanuit? Zuid Amerika of Zuid-Amerika?

In het volgende voorbeeld van AD.nl zien we de verwarring die kan ontstaan als drie woorden die op verschillende wijzen kunnen worden samengevoegd achter elkaar staan. Want, welke is dan de juist?

In dit geval hoort van bij er en uit bij gaat. Dit betekent dus dat in samenvoegingen iemand ervan uitgaat en niet er vanuit gaat.

Zuid Amerika of Zuid-Amerika?

Koppeltekens en geografische bestemmingen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden in de Nederlandse taal. Koppeltekens worden zowel gebruikt bij tweedelige aardrijkskundige namen als bij namen waarvan het eerste deel een windstreek is, dus noord, oost, zuid en west. In dit voorbeeld van een freelancersplatform hadden dus ook de namen Zuid-Amerika en Zuid-Afrika moeten staan.